Updateសត្រូវបងប្អូនឯងវគ្គ១ ជម្លោះខ្មែរក្រហម វៀតណាម ចិន ការដណ្តើមគ្រប់គ្រង់កោះត្រល់របស់ ប៉ុល ពត ធ្វើ

#សត្រូវបងប្អូនឯងវគ្គ០២
https://youtu.be/-hQBwTVlLm8

#សត្រូវបងប្អូនឯងវគ្គ០៣
https://youtu.be/XaU65HVSWWA

#សត្រូវបងប្អូនឯងវគ្គ០៤
https://youtu.be/Pe77o2_LfpI

#សត្រូវបងប្អូនឯងវគ្គ០៥
https://youtu.be/bdJrWCiOkS4

#សត្រូវបងប្អូនឯងវគ្គ០៦
https://youtu.be/1g4GDBhxtLk

#សត្រូវបងប្អូនឯងវគ្គ០៧
https://youtu.be/34rE3ngSK_0

សត្រូវបងប្អូនឯង #រឿងរ៉ាវដំបូងនៃជម្លោះរវាងខ្មែរក្រហម និងវៀតណាម ការប្រឈមគ្នារវាងចិន និងវៀតណាម.ខ្មែរក្រហមវាយដណ្តើមគ្រប់គ្រងកោះត្រល់ វៀតណាមវាយបកវិញភ្លាម ហើយបន្តវាយយកកោះ។
សង្គ្រាមឥណ្ឌូចិនលើកទី៣ ពិតជាមិនអាចចៀសរួចមែនទេ? ដោយក្រឡេកមើលទៅអតីតកាល គេអាចឆ្លើយព្រមគ្នាថា៖ អាចចៀសរួចនិងមិនអាចចៀសរួច។ ប្រាកដហើយ ភាពតានតឹងដ៏ជាក់លាក់មួយនៅតែមាន។ ប្រវត្តិសាស្រ្តបានបន្សល់នូវស្លាកស្នាមយ៉ាងជ្រៅក្នុងផ្នត់គំនិតគូទំនាស់ផ្សេងៗ មួយផ្នែកគី វៀតណាមនិងខ្មែរ ហើយមួយផ្នែកទៀតគឺវៀតណាមនិងចិន ដែលតែងមិនទុកចិត្តគ្នាទៅវិញទៅមកយ៉ាងខ្លាំង។ ដំណើរផុសឡើងវិញនូវចលនាអ្នកជាតិនិយម ដើម្បីទាមទារទឹកដីនិងការតស៊ូដើម្បីការត្រួតត្រាប្រភពធនធានផ្សេងៗ ដែលធ្វើឲ្យខ្សោះអស់តាំងពីយូរមកហើយ ដោយការកាន់កាប់របស់អាណានិគមន និងការធ្វើអន្តរាគមន៍របស់បរទេស គឺសុទ្ធតែជារឿងដែលមានធម្មតាក្នុងវិធានការជាក់លាក់មួយ។ ប៉ុន្តែក្នុងពេលនោះគ្មានអ្នកណាម្នាក់បោះបង់សង្គ្រាមមួយដោយពិតប្រាកដនោះទេ។

ឯកសារនេះដកស្រង់ចេញពី មជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា
ស្នាដៃនិពន្ធ លោក ណាយ៉ាន់ ចាន់ដា ជនជាតិឥណ្ឌា
ប្រែសម្រួលដោយលោក ទេប ម៉េងឃាង ពិនិត្យ និងកែសម្រួលដោយ លោក ឆាំង យុ
សូមអាធ្យាស្រ័យរូបភាពអាចនិងមិនត្រូវជាមួយសាច់រឿងទាំងស្រុង

#សត្រូវបងប្អូនឯង
បណ្តាបុគ្គលដែលមានតួនាទីសំខាន់ៗក្នុងឯកសារនេះ
-ប៊ីកញូ ប្រ៊ីហ្សីស្គី ទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិរបស់លោក ប្រធានាធិបតី ហ្សីមី ខាធ័រ (ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក ១៩៧៧-១៩៨១)
-តេង ស៊ាវពីង អនុប្រធានបក្សកុម្មុយនិស្តចិន
-ហាន នានឡុង អនុរដ្ឋមន្រ្តី ការបរទេសចិន
-ហេង សំរិន ប្រធានក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋ នៃសាធារណរដ្ឋ ប្រជាមានិតកម្ពុជា (បច្ចុប្បន្ន សម្តេច ពញាចក្រី ហេង សំរិន ប្រធានរដ្ឋសភាជាតិកម្ពុជា)
-វ៉ាង ទុង និពន្ធនាយកកាសែតញិនហ្សិនរបស់បក្សកុម្មុនិស្តវៀតណាម
-រីឆាដ ហូលប្រ៊ូក អនុរដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការបរទេសអាមេរិកទទួលបន្ទុកកិច្ចការអាស៊ីខាងកើត និងប៉ាស៊ីហ្វិក
-ហ្វា គូហ្វេង ប្រធានបក្សកុម្មុយនិស្តចិន
-ហួង ហួ រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសចិន
-អៀង សារី ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី និងជារដ្ឋមន្រ្តីការបរទេស នៃរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ
-ខៀវ សំផន ប្រធានគណៈប្រធានរដ្ឋនៃកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ
-គ្រៀងសាក់ ឆូម៉ាណន្ត នាយករដ្ឋមន្រ្តីចិន
-លី សាននាន ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តីចិន
-ឡេ យន់ អគ្គលេខាបក្សកុម្មុយនិស្តវៀតណាម
-ឡេ ឌឹកថូ សមាជិកការិយាល័យនយោបាយនៃបក្សកុម្មុយនិស្តវៀតណាម
-ឡេ ថាញ់ងី ប្រធានគណៈកម្មការផែនការរបស់វៀតណាម
-ង្វៀន កូថាច់ រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសវៀតណាម
-ផាន់ ហៀន អនុរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសវៀតណាម
-ផាំ វ៉ាន់ដុង នាយករដ្ឋមន្រ្តីវៀតណាម
-ប៉ុល ពត អគ្គលេខាបក្សកុម្មុយនិស្តកម្ពុជា
-នរោត្តម សីហនុ អតីតព្រះប្រមុខរដ្ឋកម្ពុជា (ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ)
-សោ ភឹម លេខាបក្សភូមិបូពា៌នៃកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ
-សូផានុវង្ស ប្រធានាធិបតីនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតប្រជាធិបតេយ្យឡាវ
-ស៊ីរុស វ៉ាន់ស៍ រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសអាមេរិក
-វ៉ ង្វ្វៀងយ៉ាប រដ្ឋមន្រ្តីការពារប្រទេសវៀតណាម
-ឡេអូណារដ៍ វូដខូក ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកប្រចាំប្រទេសចិន

#ប្រវត្តិរបស់អ្នកនិពន្ធ លោក ណាយ៉ាន់ ចាន់ដា (Nayan Chanda) កើតក្នុងឆ្នាំ១៩៤៦ នៅប្រទេសឥណ្ឌា ។ បន្ទាប់ពីបានសិក្សាមុខវិជ្ជាប្រវត្តិសាស្រ្តនៅទីក្រុងកាល់គុត្តា (Calcutta) និងទីក្រុងប៉ារីស រួចមក នៅឆ្នាំ១៩៧៤ គាត់បានក្លាយទៅជាអ្នកឆ្លើយឆ្លងព័ត៌មានរបស់ទស្សនាវដ្តី (សេដ្ឋកិច្ចចុងបូពា៌) (Far Eastern Economic Review) សម្រាប់ឥណ្ឌូចិន និងបានតាំងស្នាក់ការនៅទីក្រុងព្រៃនគរបច្ចុប្បន្នគឺក្រុងហូជីមិញ។ អត្ថបទផ្សេងៗរបស់លោកត្រូវបានចុះផ្សាយក្នុងសារព័ត៌មានធំៗរបស់ពិភពលោកដូចជាការញ៉ូយ៉កថែម (New York Times) ការសែតវ៉ាស៊ីនតោនប៉ុស្តិ៍ (Washington Post) កាសែតឡឺម៉ុង (Le Monde) និង ឡឺម៉ុង ឌីប្លូម៉ាទិក(Le Monde Diplomatique) ជាដើម។ តាំងពីឆ្នាំ១៩៨៤ លោក ណាយ៉ាន់ ចាន់ដា បានដឹកនាំការិយាល័យចាត់ការរបស់ទស្សនាវដ្តី "សេដ្ចកិច្ចុងបុព៌ា" ប្រចាំនៅក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន។